Turkish Embassy in Budapest

Info Notes

Budapeşte hakkında bilgiler, 15.06.2012

Macaristan’ın başkenti Budapeşte, yaklaşık 2 milyonluk nüfusu ile aynı zamanda ülkenin kültürel, ticari ve endüstri merkezi konumundadır.

 

Kent, Tuna Nehri’nin iki yakasında kuruludur. Tuna’nın batı kıyısında yer alan Buda, doğu kıyısında yer alan Peşte ve Buda kuzeyinde yer alan Obuda kentlerinin, 1873 yılında birleşmesiyle oluşturulmuştur.

 

Kentin Buda tarafı Janós Hill olarak adlandırılan alçak bir dağ silsilesi üzerindedir. Buna karşılık, Peşte tarafı düz bir alan üzerinde yayılmaktadır. Budapeşte, 23 yerel idari bölgeye ayrılmıştır. Büyükelçiliğimiz Kançılaryası Peşte tarafındaki 6. Bölgede yer almaktadır.

 

Buda tepelerinin kil taşından oluşan yapısı, 35-78 derece sıcaklığında şifalı su sağlamakta olup, Budapeşte bu bağlamda, Romalılar döneminden bu yana Avrupa’nın en önemli termal kaplıca kentleri arasındadır. Kentte, Osmanlı döneminden kalan çok sayıda hamam bulunmakta olup önemli bölümü kullanıma açıktır.

 

Kanuni Sultan Süleyman döneminde Osmanlı tarafından fethedilen Buda (Budin) ve Peşte, yaklaşık 150 yıl, Osmanlı hâkimiyetinde kalmıştır.

 

Parlamento Binası: Macaristan Parlamentosu, ülkenin en büyük binası olup Macaristan’ın sembolleri arasında önde gelmektedir. Mimar Imre Steindl’ın bir proje yarışmasıyla seçilen neo-gotik eseri, 1884-1902 yılları arasında inşa edilmiştir. 691 salondan oluşan binada, “Kutsal Macar Tacı” korunmaktadır. Binadaki heykel, resim ve freskler, zamanın en önde gelen sanatçıları tarafından yapılmıştır. Ayrıca Macaristan’ın ilk merkezi ısıtma sistemi bu binada kullanılmıştır.

 

Parlamento binası, görkemli bir kubbenin iki yanında yer alan simetrik kanatlardan oluşmaktadır. Siyasi görüşmelerin yapıldığı kulisler, koridorlar boyunca vitray pencerelerin ardında bulunmaktadır. Simetrik konumdaki Ulusal Meclis Salonu ve Kongre Salonunun at nalı biçimindeki iç mekânları boyunca uzanan asma katlar halka açıktır.

 

Gül Baba Türbesi: XV. yüzyıl sonlarıyla XVI. yüzyıl başlarında yaşamış şair bir Bektaşi dervişi olan Gül Baba, 1531 yılında Kanuni Sultan Süleyman tarafından Budin’e gönderilmiş ve bir tekke kurmuştur. 1 Eylül 1541’de Budin’de şehit düşmüş ve bugün, türbesinin bulunduğu yere defnedilmiştir.

 

Budapeşte’nin Rozsadomb (Gül Tepesi) semtinde bulunan Gül Baba Türbesi’nin mülkiyeti Macaristan’a aittir. Türbe açık hava müzesi statüsündedir.

 

Türbe ve çevresi Türk Hükümetinin katkılarıyla 1996 yılında restore edilmiş ve 3 Eylül 1997 tarihinde 9. Cumhurbaşkanı Sayın Süleyman Demirel ve Macaristan Cumhurbaşkanı Sayın Arpad Göncz tarafından törenle ziyarete açılmıştır. Bununla birlikte, aradan geçen sürede önemli biçimde aşınma gösteren yapıların yeniden restore edilmesi gerekmekte olup, bu çerçevede Macar makamları ile işbirliği içinde çalışmalar sürdürülmektedir.

 

Kahramanlar Meydanı: Budapeşte’nin en büyük meydanlarından biri olan Kahramanlar Meydanı Andrássy Caddesi’nin sonunda yer almakta olup, arkasında kent parkı uzanmaktadır.

 

Meydanın ortasında bulunan ve Macar kabilelerinin Karpat Havzasını ele geçirmesinin 1000. yılını simgeleyen anıtın açılışı 1896 yılında yapılmıştır. 36 m. yüksekliğindeki Orta Sütun üzerinde bronz Başmelek Cebrail figürü yer almakta, altında ise, Árpád başkanlığındaki 7 kabile reisinin heykelleri bulunmaktadır. Sütunun ön tarafında, Macaristan’ın özgürlüğü ve bağımsızlığı için yaşamlarını yitiren isimsiz kahramanları simgeleyen Meçhul Asker Anıtı yer almaktadır.

 

İki yarım daire biçimindeki arklar üzerinde yer alan heykeller çalışma, gönenç, savaş, barış, bilgi ve zaferi simgelemektedir. Yarım dairelerde ayrıca, aralarında Kral I Stephen (István-ülkenin ilk Hristiyan Kralı), Kral Mátthiás Corvinus ve 1848 Bağımsızlık Savaşının Lideri Lajos Kossuth’un bulunduğu, Macar tarihinin ünlü kral, prens ve şahsiyetine ait 14 heykel yer almaktadır.

 

Meydanın iki yanında, solda Güzel Sanatlar Müzesi, sağda ise Sanat Sarayı bulunmaktadır.

 

Yaklaşık yarım milyon insanın toplanabildiği Kahramanlar Meydanı, 20. yüzyılın pek çok önemli toplantı ve gösterilerine tanıklık etmiştir.

 

Budapeşte Türk Şehitliği: I. Dünya Savaşı sırasında Galiçya cephesinde 1916-1917 yıllarında Alman Güney Ordusu’na bağlı olarak görev yapan 15. Türk Kolordusu çok sayıda şehit vermiştir. Galiçya ve Macaristan’ın çeşitli bölgelerinde şehit düşen askerlerimizden bazılarının naaşları, 1926 yılında kurulan Budapeşte Türk Şehitliği’ne nakledilmiştir.

 

Budapeşte Türk Şehitliği’nde 11’i meçhul asker olmak üzere 480 şehidimiz bulunmaktadır. Şehitliğin toplam alanı 4598 m2 olup, şehit mezarlarının bulunduğu bölüm 1718 m2’lik bir alanı kapsamaktadır.

 

Budapeşte Kent Mezarlığı (Uj Köztemenö, X. Kerület, Kozma utca) içinde duvarla çevrili ayrı bir bölüm olan ve ortasında ay-yıldızlı Galiçya Şehitleri Anıtı yer alan Şehitliğimiz girişinde, niteliğini belirten bir plaket yer almakta ve göndere Türk Bayrağı çekilmektedir.

 

Her yıl, 18 Mart Şehitler Günü’nde tarafımızdan ve 1 Kasım “Ölüler Günü”nde ise Macar tarafınca programlı anma törenleri düzenlenmektedir.